Literatura w這ska


Strona g堯wna -> W這chy -> Literatura w這ska
Lovetotravel.pl
 Przewodnik turystyczny
Strona g堯wna   
Europa Azja Ameryka Po逝dniowa Ameryka P馧nocna Australia Afryka
Austria   Belgia   Bia這ru   Bu貪aria   Chorwacja   Czechy   Dania   Estonia   Finlandia   Francja   Grecja   Hiszpania   Holandia   Irlandia   Litwa   υtwa  
Niemcy   Norwegia   Polska   Portugalia   Rumunia   Serbia   S這wacja   S這wenia   Szwajcaria   Szwecja   Ukraina   W璕ry   Wielka Brytania   W這chy










Włoskie piśmiennictwo sięga X wieku, a pierwszymi utworami pisanymi były freski naścienne, w tym tzw. Werdykt z Kapui, uznawany za pierwszy celowy twór literacki. Jest to także etap narodzin włoskiego języka, po dominujących do tej pory na terenie łacinie, języku prowansalskim i starofrancuskim oraz licznych dialektach regionalnych.


Rycina z "Boskiej komedii". Utw鏎 Dantego uznawany jest za jedno z najwi瘯szych dzie w這skiego redniowiecza.

Początki literatury

Za okres narodzin włoskiej literatury uważa się XIII wiek, a za jej pierwszego twórcę św. Franciszka z Asyżu i jego utwór „Pieśń stworzeń”. Kontynuatorzy określani byli jako propagatorzy literatury franciszkańskiej. Należał do nich miedzy innymi wybitny poeta tego okresu Lauda Jacopone da Todi. Cały wiek XIII to głównie twórczość poetycka w tzw. szkole sycylijskiej, skupionej wokół dworu Fryderyka II. Tworzyli m in. Giacomo da Lentini i Rinaldo d’Aquino, twórca sonetów komicznych Rustico di Filippo oraz poeci hołdujący stylowi dolce stil novo. Rozwijała się też proza religijna i świecka, której przedstawicielami byli podróżnik Marco Polo, opisujący swoje podróże, liczni noweliści oraz kronikarze florenccy. Wiele utworów powstało anonimowo. Wielką postacią tego okresu był Dante Alighieri, autor wielu traktatów, między innymi „O monarchii” oraz słynnej „La divina commedia”, czyli Boskiej komedii. XIV wiek reprezentuje Francesco Petrarca, znany autor traktatów historycznych, liryków oraz słynnych listów do Laury. Jest on uważany za twórcę humanizmu. Kolejnym wielkim twórca średniowiecza jest z pewnością Giovanni Boccaccio, piszący nie tylko wierszem bohaterskie poematy, ale również tworząc takie arcydzieła literatury, jak „Dekameron”. Boccaccio znany był z satyry oraz pochwały humanizmu. Doczekał się też naśladowców w postaci nowelistów.

Humanizm i Odrodzenie

W XV wieku nastąpił regres włoskiej literatury z uwagi na zachwyt humanistów skierowany na starożytne wartości i łacinę. Pojawił się eklektyzm, a humanistyczne ośrodki związane było z kościołem. Centrum stały się Rzym, Neapol i Ferrara, a włoskie utwory powstawały głownie w kontekście religijnym. Rozwinęła się też nowelistyka w Toskanii oraz piśmiennictwo na dworze Medyceuszy. Najbardziej znane postacie tego okresu, to Girolamo Savonarola – dominikański kaznodzieja, Matteo Maria Boiardo, autor słynnego poematu „Rolland zakochany”, Iacopo Sannazaro, autor romansu pasterskiego „Arkadia”, Ludovico Ariosto, dworzanin, autor satyr, komedii oraz arcydzieła poetyckiego „Orland szalony”. Kolejnym wielkim tamtych czasów był Niccolo Machiavelli, sekretarz z Florencji, twórca dzieła „Książę” oraz komedii „Mandragora”. Dzięki dwóm ostatnim autorom zrodził się też włoski teatr renesansowy, bogaty w satyryczne komedie z życia dworzan i przeciętnych ludzi. W renesansie pojawiły się też takie nazwiska, jak Benvenuto Cellini, autor „Żywota”, Giordano Bruno, filozof piszący w dwóch językach, twórca dialogów metafizycznych, obrońca teorii Kopernika, spalony za poglądy na stosie w Rzymie. Pod koniec XVI wieku zaistniał inny wielki twórca, Torquanto Tasso. Ten wybitny poeta zasłynął między innymi z epokowego dzieła „Jerozolima wyzwolona”. Poemat przetłumaczono wielokrotnie na język polski.

Barok i Oświecenie

Okres baroku we włoskiej literaturze zapisał się pod znakiem teatru i poezji. W tym czasie tworzyli między innymi słynni maryniści, czyli naśladowcy Neapolitańczyka Gian Battisty Marino, mistrza barokowej poezji., autora „Adonisa”. Maryniści skupiali się wokół dworu Medyceuszy, a do najbardziej znanych można zaliczyć Gabriello Chiabrerę i Alessandro Tassoniego. W teatrze pojawiły się utwory wierszowane z muzyką, a także melodramat i dramat pasterski. W Padwie rozwija się komedia dell’arte, będąca teatrem zawodowego aktora, oparta na ramowym scenariuszu i umiejętności interpretacji. Barokową prozę reprezentuje przede wszystkim wzorowana na Dekameronie „Baśń nad Baśniami” autorstwa Giambattisty Basile. Literaturę sakralną reprezentuje Paolo Segneri, autor „Kazań wielkopostnych”. Oświecenie w literaturze włoskiej zapoczątkowało założenie w Rzymie grupy Arkadia. Jej członkowie dbali przede wszystkim o piękno formy, konkrety i jasność pisania, zrozumiałe słownictwo, czyli pisanie dla ludzi. Popularna stała się canzonetta, czyli piosenka. Niestety ta prostota sprawiła, że poeci też byli przeciętni. Nie ma tu wielu znanych nazwisk. Do ważniejszych postaci zalicza się: Pietro Metastasio, autora tekstów teatralnych, Cesare Beccaria i jego „O zbrodniach i karach”, Giuseppe Baretti, Giacomo Casanovę i pamiętniki, a także pierwszych dziennikarzy: Gaspare Gozzi’ego czy Giuseppe Paroni’ego. Znanym autorem teatralnych komedii był też Carlo Goldoni.

Literatura włoska XIX i XX wieku

XIX wiek we Włoszech to przede wszystkim walki o zjednoczenie i niepodległość. Ta tematyka znalazła odzwierciedlenie w utworach U. Foscolo, G. Leopardiego, A. Manzoniego czy G. Carducciego. Propagowany był nurt określany mianem weryzmu, istniejącego w twórczości artystycznej ostatniego ćwierćwiecza XIX w., będącego odmianą naturalizmu. Jego mistrzem był G. Verga. Na przełomie wieków pojawiła się wyjątkowa poezja liryczna G. Pascolego i G. D’Annunzia, następnie na arenę wkroczył hermetyzm, którego przedstawicielami byli G. Ungaretti, E. Montale, S. Quasimodo. Pojawiły się też różne grupy artystyczne, w tym „La Ronda”, „La Voce” i „Solaria”. Po II wojnie rozwinął się neorealizm w osobach takich twórców, jak F. Jovine, C. Levi, P.P. Pasolini, E. Vittorini. Do współczesnych i znaczących pisarzy zalicza się między innymi Umberto Eco, E. Sanguineti, E. Morante, A. Moravia, C. Cassola, C. Pavese i wielu innych.



W這chy - miasta

Bari Bolonia Cagliari Catanzaro Ferrara Florencja Genua Katania
Mediolan Modena Neapol Padwa Palermo Perugia Piza Rawenna
Rzym San Gimignano Siena Syrakuzy Triest Turyn Vicenza Wenecja
Werona


W這chy - co warto wiedzie



W這chy - W這chy ciekawostki W這chy ciekawostki
Włochy, a może Italia?? Ciekawostką jest fakt, że w wielu językach ...
W這chy - W這chy tradycje W這chy tradycje
Włochy, a oficjalnie Republika Włoska, to kraj leżący w południowej ...
W這chy - Karnawa w Wenecji Karnawa w Wenecji
Z całą pewnością karnawał w Wenecji można porównać do ...
W這chy - Pami靖ki z W這ch Pami靖ki z W這ch
Gorąca Italia to jedno z największych marzeń na podróżniczej mapie ...
W這chy - Kuchnia W這ska Kuchnia W這ska
Włochy są ojczyzną spaghetti, pizzy i ravioli. We włoskim menu jest wiele ...
W這chy - W這chy wi皻a W這chy wi皻a
We Włoszech niewiele jest świąt ogólnonarodowych, za to ...
W這chy - Muzyka w這ska Muzyka w這ska
Włochy są krajem szczególnym pod względem kultury, bowiem z tego kraju ...
W這chy - Malarstwo w這skie Malarstwo w這skie
Czy można uznać za początki włoskiego malarstwa sztukę rzymską? Z ...
W這chy - Stereotypy o W這chach Stereotypy o W這chach
Bez wątpienia większość z nas mogłaby bez chwili wahania wymienić ...
W這chy - Symbole W這ch Symbole W這ch
Kiedy mamy na myśli Włocha zwykle widzimy krępego, śniadego ...
W這chy - Tory Formu造 1 we W這szech Tory Formu造 1 we W這szech
Historia Formuły 1 ma już ponad 60 lat. Pierwszy wyścig w tej najszybszej na ...
W這chy - Co warto zobaczy we W這szech Co warto zobaczy we W這szech
Włochy są krajem, który potrafi zadowolić każdego turystę bez ...
W這chy - Toskania Toskania
Toskania jest ulubioną krainą Dantego i Leonarda da Vinci. Tutaj narodził ...
W這chy - Sycylia Sycylia
Sycylia to największa wyspa na Morzu Śródziemnym. Turystom kojarzy się z ...
W這chy - Kuchnia Sardynii Kuchnia Sardynii
Kuchnia Sardynii ma ponad tysiąc lat. Jest to po prostu kuchnia pasterzy i ...
W這chy - Kuchnia Sycylijska Kuchnia Sycylijska
Każdy kto był na Sycylii pamięta zapach drzew pomarańczowych, które ...
W這chy - W這chy mapa W這chy mapa
W這chy - W這chy praktyczne informacje W這chy praktyczne informacje
Zamawiając taksówkę należy liczyć się z tym, że ...
W這chy - Parki narodowe we W這szech Parki narodowe we W這szech
Włochy oprócz ciekawych atrakcji, różnorodnych zabytków a ...
W這chy - Taks闚ki we W這szech Taks闚ki we W這szech
Włoskie miasta, które mają wiele ciekawych miejsc do zobaczenia, można ...
W這chy - Lista wiatowego dziedzictwa UNESCO Lista wiatowego dziedzictwa UNESCO
Lista Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Ludzkości to lista ...
W這chy - Parkowanie i parkingi we W這szech Parkowanie i parkingi we W這szech
Rzym jako potężne miasto jest jednym wielkim parkingiem „pod gołym ...
W這chy - Kiedy jecha do W這ch Kiedy jecha do W這ch
Włochy to kolebka kultury, a Rzym to stolica świata. Dlatego wielu z nas chce ...
W這chy - Lotniska w Rzymie Lotniska w Rzymie
Rzym to miejsce szczególne, nie tylko ze względu na wyjątkowe bogactwo ...
W這chy - Klimat we W這szech Klimat we W這szech
Włochy położone są w strefie klimatu podzwrotnikowego morskiego. We ...
W這chy - Pla瞠 we W這szech Pla瞠 we W這szech
Włochy  mają wspaniały klimat i plaże, na których można ...
W這chy - Alpy W這skie Alpy W這skie
Alpy Włoskie położone są pomiędzy Alpami Julijskimi we wschodniej ...
W這chy - R騜nice pomi璠zy p馧noc i po逝dniem W這ch R騜nice pomi璠zy p馧noc i po逝dniem W這ch
Włochy są państwem o głębokim podziale regionalnym, dzielą ...
W這chy - Ludno we W這szech Ludno we W這szech
Włochy są jednym z najludniejszych krajów Europy; zamieszkuje je 60 mln ...
W這chy - Wina w這skie Wina w這skie
2800 lat temu, kiedy na półwysep Apeniński przybyli Grecy i ujrzeli, że ...
W這chy - Staro篡tny Rzym Staro篡tny Rzym
Starożytny Rzym był państwem szczególnym. Nigdy w historii żadne inne ...
W這chy - Leonardo da Vinci Leonardo da Vinci
Leonardo da Vinci urodził się we Włoszech, niedaleko Florencji, w wiosce Anchiano ...
W這chy - Zespo造 pi趾arskie W這ch Zespo造 pi趾arskie W這ch
Włochy są z pewnościa królem piłki nożnej. Tak, jak w tym kraju ...
W這chy - Kultura W這ch Kultura W這ch
Włochy to typowy kraj południowców, położony w specyficznym klimacie, ...
W這chy - Turystyka W這ch Turystyka W這ch
Pod względem turystycznym Włochy sa państwem bardzo atrakcyjnym i to ...
W這chy - Przepisy drogowe we W這szech Przepisy drogowe we W這szech
Turyści wybierający się do Włoch, powinni pamiętać aby przed ...
W這chy - Regiony W這ch Regiony W這ch
Włochy są krajem bardzo zróżnicowanym, a o odmienności kultury ...
W這chy - Jaskinie Frasassi Jaskinie Frasassi
We włoskiej Ankonie znajduje się przepiękny wąwóz o nazwie Frasassi. ...
W這chy - Opera w這ska Opera w這ska
Czy można sobie wyobrazić piękniej przedstawiony dramat niż za pomocą ...
W這chy - Zakupy we W這szech Zakupy we W這szech
Sklepy są otwarte w godzinach 9:00-13:00 i 15:30/16:00-19:30/20:00, od wtorku do soboty i w ...
W這chy - Geografia W這ch Geografia W這ch
Włochy to chyba jedyny kraj, który potrafiłby narysować niemal każdy ...
W這chy - Luksusowe samochody produkowane we W這szech Luksusowe samochody produkowane we W這szech
Luksusowe samochody produkowane we Włoszech to głównie Maserati, Ferrari, ...

Literatura w這ska - dodaj komentarz:



Tw鎩 komentarz:
Tw鎩 podpis:



 


Lovetotravel
Kontakt
Wa積e: nasze strony wykorzystuj pliki cookies